السبت، 24 أكتوبر 2015

هەڵەی زمانەوانی قورئان

تەحەدایەک بۆسەرجەم موسڵمانان گەورەترین هەڵەی ڕەوانبێژی قورئان
موسڵمانان زور جار باس لە ڕەوانبێژی قورئان ئەکەن گوایە قورئان سەرجەمی ئایەتەکان پڕن لە اعجازی زمانەوانی و پڕن لە بلاغەت منیش لێرەدا بەچەند دێڕێک وەڵامیان ئەدەمەوە لێرەدا دێین یەکێک لە ئایەتەکان وەر ئەگرین شیکاری ئەکەین
 أَنْزَلْنَا هَٰذَا الْقُرْآنَ عَلَىٰ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خَاشِعًا مُتَصَدِّعًا مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ ۚ وَتِلْكَ الْأَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ
لێرەدا خوا ئەڵێت ئەگەر قورئانمان دابەزاندایە بۆسەر چیاکان ئەوە پارچە پارچە ئەبون لەترسی خوا
لێرەدا شیکاری ئەو ئایەتە ئەکەین واتە خوا لەقورئان لەزمانی محمد وای بەخەڵک وتوە واتە کەسی قسەکەر (متکلم) خوایە لێرەدا من پرسیار لە موسڵمانان ئەکەم سەیری بکەن ئەڵێت ئەگەر ئێمە دامان بەزاندایە (لو انزلنا) ئەمە واتە کەسی قسەکەر خوایە ئەو (نا) بۆ خوا ئەگەڕێتەوە خوا وای وتوە بەڵام وردببنەوە لەبەشی دوەمی ئایەتەکە خاشعا متصدعا من خشیە اللە واتە لەبەشی دوەمی ئایەتەکە کەسی قسەکەر (متکلم) ئبێتە کەسێکی کە چونکە نابێت خوا بڵێت لەترسی اللە چونکەئەگەر وابڵێت ئەوە قسەکەر ئەبێتە کەسێکی تر سەیری بکەن ئازیزان ئێستا من نمونەیەک ئەهێنمەوە وەکو ئەوە وایە بڵێم
(((ئەگەر من بچومایە بو بەغداد ئەوە نەئەهاتمەوە بەڵام کۆدۆ نەچوو)))) ئێستا ئەوەش ڕون ئەکەمەوە سەیری بەشی یەکەم بکەن قسەکەر منم بەڵام سەیری بەشی دوەم نوسیومە کۆدۆ نەچو ئایا پێوست بو من ناوی خۆم بهێنم ئایا چ پێویست ئەکات ناوی خۆم بهێنم ئایا ئەگەر بەم شێوەیە قسەم بکردایە جوانتر نەبو ((((ئەگەر من بچومایە بو بەغداد ئەوە نەهاتمەوە بەڵام من نەچوم)))) ئایا کامی جوانترە ئایا لەڕستەی یەکەم کەناوی کۆدۆ هاتوە بەوە ئەکات کە قسەکەر(متکلم)خۆم بم ئایا ئەگەر خۆم قسە لەگەڵ کەسێک بکەم چ پێوست ئەکات ناوی خۆم بهێنم لە کاتێکدا ئەویش ئەزانێت قسە لەگەڵ من ئەکات ئەمە هەڵەیەکی کونشندەی ڕەوانبێژی قورئانە ئیستا من ئایەتەکە بۆ محمد ڕاست ئەکەمەو لەبری بڵێت((((ولو انزلنا هذا القران علی جبل لرایته خاشعا متصدعا من خشیة الله )))))ئەبو لەبری ئەوە بەم شیوەیە بینوسیایە ((((ولو انزلنا هذا القران علی جبل لرایته خاشعه متصدعا من خشیتنا)))
ئەیەتەکەی قورئان ئەڵێت (((ئەگەر قورئانمان داگرتایە بۆسەر شاخێک ئەوە پارچە پارچە ئەبو لەترسی خوا))) کەواتە کەسی قسەکەر نابێت بە خوا کاتێک قورئان کلام اللە واتە قسەی خوایە بەڵام من بۆیم ڕاست کردەوە نوسومە((( ولو انزلنا  هذا القران علی جبل لرایته خاشعا متصدعا من خشیتنا)))واتە ئەگەر ئەو قورئانەمان دابەزاندایە بۆسەر شاخێک ئەوە پارچە پارچە ئەبو لەترسی ئێمە واتە کەسی قسەکەرم کردە ئەو کەسەی کە قورئانی نوسی واته الله صیفات و موصوف و عطف معطوف علیه  سەرجەمیم گەڕاندەوە بۆ کەسی متکلم واتە ئەو کەسەی کە خاوەنی قورئانە کە ئەگەڕیتەوە اللە محمدیش ئەبولەبری وشەی اللە لەکۆتایی بة ضیمیریكی متصل ترسكەی بگەڕانایەتەوە بۆ کەسی متکلم کە اللە کەی بو بۆیە ئیستا ئەو بەڵگەیە ئەیسلەمێنت کە قورئان قسەی محمدە نەک خوا
لەگەڵ ڕێزی براتان کۆدۆ چەمچەماڵی ئیتر خۆتان کەمێک وردببنەوە بزانم ئایا کامیان جوانترە ئەوەی من یا ئەوەی محمد

الخميس، 22 أكتوبر 2015

ئایا زەوی خرە یا تەخت لەڕوانگەی ئاینی ئیسلام

ئایا زەوی خرە یا تەخت بەپێی شەریعەتیئیسلام
لێرەدا وەڵامێک ئەدەینەوە بەسود وەرگرتن بەسەرچاوەکانی خۆیان
لەگەڵ ڕێزی نوسەر کۆدۆ چەمچەماڵی
سەرەتا دێن سود لەچەند ئایەت و تەفسێریکی خۆیان وەرئەگرین و پاشان وەڵامیانئەدەینەوە سەرەتا سەیری ئەم چەند ئایەتە بکەن کە وپاشان بە تەفسیرەکانی خۆیان وەڵام ئەدرێنەوە

ٱلَّذِي جَعَلَ لَكُمُ ٱلأَرْضَ فِرَٰشاً وَٱلسَّمَاءَ بِنَآءً وَأَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَأَخْرَجَ بِهِ مِنَ ٱلثَّمَرَٰتِ رِزْقاً لَّكُمْ فَلاَ تَجْعَلُواْ للَّهِ أَندَاداً وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ } البقرة 22
{ أَلَمْ نَجْعَلِ ٱلأَرْضَ مِهَٰداً } النبأ 6
{ وَٱلأَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَاهَا }النازعات 30
{ وَهُوَ ٱلَّذِي مَدَّ ٱلأَرْضَ وَجَعَلَ فِيهَا رَوَاسِىَ وَأَنْهَاراً وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرَاتِ جَعَلَ فِيهَا زَوْجَيْنِ ٱثْنَيْنِ يُغْشِى ٱلَّيلَ ٱلنَّهَارَ إِنَّ فِي ذٰلِكَ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ }الرعد 3
{ وَٱلأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنْبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُونٍ } الحجر 19
{ وَٱلأَرْضَ مَدَدْنَاهَا وَأَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ وَأَنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ } ق 7
{ وَٱللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ ٱلأَرْضَ بِسَاطاً } نوح 19
 { وَٱلأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا } الشمس
سەرجەمی ئەم ئایەتانە باس لە تەختی زەوی ئەکەن و هیچ موفەسێرێکی کۆن و سەردەمی محمدکە ئەوان شارەزا بون بە قورئان و حەدیس باس لەخری زەوی ناکەن سەرجەمیان باس لە تەختی زەوی ئەکەن
لێرەدا زۆرینەی موسڵمانان پێیان وایە وشەی دحاها بەواتای هیلکەی ئێمە بەسەرچاوە و تەفسیری خۆیان وەڵامیان ئەدەینەوە و سەرجەمی سەرچاوەکان لەخوارەوەی پۆستەکە ئاماژەی پێدەکەی
ابن کثیر لە تەفسیری دحاها لە ابن جریر یدەر هێناو ئەویش لە ابن عباسی مامی محمد ئەڵێت دحاها واتە تەخت کردن
ووە قرطبی  لە ابن عباسی دەرهیناوە بەهمان شێوە ئەڵێت واتە تەختی و بۆ شتێک بەکار دێت کە تەخت بێت
وەپاشان ابو حیان لەتەفسیری  دحاها ئەڵێت کەشتێکی تەخت بێت واتە زەوی تەختە بڕوا تەفسیری پەڕەی423
وەفەخر ڕازی لەتەفسیری دحاها واتە شتێکی تەخت
كەواتە ئەمە تەنیا ڕونکردنەوەیک بو سەبارەت بە وشەی دحاها
بەڵام بۆ ئایەتی 5صورەتی زمر گوایە باس لە خری زەوی ئەکات ئەویش یەکێکی ترە لە پینەکانی ئیسلامی سەردەم جگەلەوەی کە دادتاشینی اعجازێکە بۆ قورئان هیچی تری تێدا نیە ئیستا ئەویش تەفسیر ئەکەین بە تەفسیرەکانی خۆیان ئایا قرطبی و طبری و ابن كثیر زیرەک بون یا ئیسلامی ئەم سەردەمە ئێستا سود لەسەرچاوەکانی خۆیان کە محمد بەباشترین کەسەکانی ناو ئەبردن خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ ۖ يُكَوِّرُ اللَّيْلَ عَلَى النَّهَارِ وَيُكَوِّرُ النَّهَارَ عَلَى اللَّيْلِ ۖ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ كُلٌّ يَجْرِي لِأَجَلٍ مُّسَمًّى ۗ أَلَا هُوَ الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ (5)


سەرەتا تەفسیری طبری کە ئەڵێت خوا مەبەستی لەوەیە کە دەرهێنانی شەوە لەڕۆژ دەرهێنانی ڕۆژە لەشەو بابێن ئەمەش شیبکەینەوە بزانم ئایا لەکۆێیوەرگرتەوە حدثني عليّ, قال: ثنا أبو صالح, قال: ثني معاوية, عن عليّ, عن ابن عباس, قوله:کە ئەڵێت واتە دەرهێنانی شەو لەڕۆژ و ژۆژ لەشەو
وەپاشان لە شۆێنێکی دیکە و بەسەرچاوەیەکی دیکە هاتوە ئەڵێت
حدثني محمد بن عمرو, قال: ثنا أبو عاصم, قال: ثنا عيسى، وحدثني الحارث, قال: ثنا الحسن, قال: ثنا ورقاء جميعا، عن ابن أبي نجيح, عن مجاهد  کە وات هەتنی ڕۆژ و شەو بەدوای یەکدا
وە لەشۆێنێکی دیکە هاتوە بەشێوەیەکی زۆر کۆمیدی و پێکەناوی کە ئەڵێت حدثنا بشر, قال: ثنا يزيد, قال: ثنا سعيد, عن قتادة, قوله کە ئەڵێت شەو لەڕۆژ ئەترسێت و ڕۆژیش لەشەو ئێتر توشەرەف ئیسلام عەیب ناکات ئەوە بە اعجاز وە لەشوێنێکی دیکە هاتوە کە ئەڵێت حدثنا محمد, قال: ثنا أحمد, قال: ثنا أسباط, عن السديّ, واتە هاتنی ڕۆژە بەدوای شەو  وە لەسەرچاوەیەکی دیکە هاتوە کە گوایە خۆر و زەوی لاربونەتەوە بۆ سوجدە بردن عیبادەت کردنی خوا توشەرەف ئەمانە اعجازن یا قسەی مناڵانە هاوڕیان کاتێک زانست شتێک ئەدۆزێتەوە ئەمانیش ئایەتێک دا ئەتاشن و ئیکەن بە اعجاز بۆ قورئان وە دڵنیا بن ئەمەی من باسم کردوە سەرچاوەی خۆیانە  ئەوە بەڕای هاوەڵەکانی محمد مەبەستی لە ئایەتی 5 صورەتی زمر هاتنی شەو ڕۆژە بەدوایی یەکدا هیچی تروەکو ئەوەی ئەگەر محمد نەبێت خەڵکی ئەو شتانە نازانن تەحەدای سەرجەمی ئومەتی ئیسلامی ئەکەم ئەگەر یەک سەرچاوەی ئیسلامی کۆنی سەردەمی محمد باس لە خڕی زەوی بکات جگەلە مکیاچ چیەکانی ئیسلام ئەوانیش کاتێک ئەزانن کە قورئان هەرەسی هێناوە بەرانبەر زانست بویە پێوستە قورئان بگۆڕن و واتاکانی تاخەڵک بڕوایان پێبکات هەروەکو علی ئامۆزای محمد ئەڵێت لە کتێبی نهج البلاغە قورئان زۆر ڕوی هەیە کەس وەکو علی قورئانی نەناسیووە وای وتوە
وە لەکۆتایدا بەڵگەیەکی زۆر کۆن دائەنێم کە باس لەخری زەوی ئەکات کە ماوەیەک پێش لەدایک بونی عیسی مەسیح بوە و وتویەتی ئەرستۆی یونانی کە پیش لەدایک بونی عیسی مەسیح باس لە خری زەوی ئەکات سوپاس بۆخۆێنەر

سەرچاوەکان

ttps://ar.m.wikipedia.org/wiki/نموذج_مركزية_الأرض

http://www.all4syria.info/Archive/232134

http://quran.ksu.edu.sa/tafseer/tabary/sura39-aya5.html

الأربعاء، 21 أكتوبر 2015

ئایا محمد هانی خەڵکی داوە تا جنێو بدەن ئایا ئەمە خاوەنی باشترین ئەخلاقە

محمد و جنێو دانی بەئەوکاسانەی کەشانازی و فەخر بە عیلەو ماڵ و خانەوادەی ئەکات ئایا،ئەوە سیفاتی پەیامبەرییە کە جنێو بەکەسێک بدەی ئەی ئایا تۆ خۆت ناڵێت لەقورئانەکەت کەباشترین و بە ئەخلاقترین کەسیت ئایا ئەمە سیفاتی تۆیە ئەگەر ئەوەندە بە ئەخلاق بیت ئەو جنێوە نایەیت حەدیسێک ئەگێڕینەوە کە محمد ئەڵێت هەر کەس شانازی و فەخری بە عیلە و خانەوادەی کرد ئەوە جنێوی پێبدەن بەکێری باوکی خۆیان واتە ئەگەر کەسێک فەخری شانازی کرد دروستە لەشەرعی ئیسلامی پێی بڵێت کێری باوکت بە قۆزی دایکت یا کێری باوکت بە ئەژداد ئیتر هەرجنیوێک بێت دروستە بەڵام بەو مەرجەی بەکێری باوانی بێت ئایا ئەمەی قسە ی پەیامبەرێکە کە لەلایەن دروستکەری کەون هاتبێت ئایا بیرناکەیتەوە ئەمە قسەی کەسێکی نەخوێنەوارە ئەمە جگەلەوەی لە قورئان بە غیر ئیسلام ئەڵێت گڵاو ئەمە جگە لەوەی بەوانەی ڕەخنە لەدین ئەگرن پێیان ئەڵێت سەگ پێیان ئەڵێت کەر ئایا بیر بکەوە ئەگەر شوێنی ئەمکەسە نەکەوی ئایا پێت وایە بکرێیتە ئاگری هەمیشەی ئایا پێت وایە ئەمە نوینەری خوا بێت فەرمون ئەمەش حدیسەکە کە ئەحمەد ڕیوایەتی کردوە و االبانی لە جامعی خۆی بە صحیحی داناوە

عَنْ أُبَيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ رَجُلًا اعْتَزَى ، فَأَعَضَّهُ أُبَيٌّ بِهَنِ أَبِيهِ ، فَقَالُوا : مَا كُنْتَ فَحَّاشًا ؟ قَالَ : إِنَّا أُمِرْنَا بِذَلِكَ .
رواه أحمد ( 35 / 142 ) وحسَّنه محققو المسند ، وصححه الألباني في صحيح الجامع .
قال أبو جعفر الطحاوي – رحمه الله - :
ففي هذا الحديث أمر رسول الله صلى الله عليه وسلم فيمن سُمِع يدعو بدعاء الجاهلية ما أمر به فيه .


زۆر جاریش گوێمان لەوە ئەبێت گوایە محمد وتویەتی موسڵمان جنێو دەرو تانەدەرو لەعنەتکەر نیە بەڵام هاوڕیان بەم دوحدیسە بزانن کە ئەمە پەیامبەر نیە قسەی خۆی گۆڕیوە کاتێک دەسەڵاتی هەبوە هەمو شتی بەدڵ خۆی وتوە بەڵام کاتێک زەلییل و مات بوە ناچار پاکانە بکات و خۆی فەقیر بکات
لەگەڵ ڕێزی نوسەر کۆدۆ چەمچەماڵی

Good of war &vs muhamadمحمدی ئیسلام و ئەفانە کۆنەکان

چیرۆکی سپارتان و محمد ی ئیسلام
ئەفسانە کۆنەکان و محمد

بەراوردێکی بچوک لەنێوان شەڕی کریتوس و زیوس لەسەر سپرتان و بەکەمێک گۆڕانکاری لەلایەن محمد
سڵاو هاوڕیان سەرەتا چیرۆکی سپارتانی یونانی شەڕی کوڕ و باوکی خوایەکان باس ئەکەین دواتر بەراوردێکی بچوکی نێوان محمد و ئەو چیرۆکە ئەکەین وەکو ڕون و ئاشکرایە کەزورینەی خەڵکی ئەوەیان بیستوە و کراوە بە گەیم زۆرینەی کەس یاریان پێکردوە کەسەرەتای دەست پێ کردنی چیرۆکە کریتۆس لەئاسمانە و دواتر دادەگیریتە سەر زەوی وەکو ئاماژەیەک بۆ سزادانی لەلایەن زیوسی کوڕی ئەپۆلۆ کە دواتر بچوک ئەکرێتەوە شەڕی نێوان کریتوس و زیوس بەردەوەم ئەبێت وە ئاشکرایە کە شەڕەکەیان لەسەر شارێکە بەناوی سپارتان و کە خۆشترین شارە و پڕە لەمیوەی خۆش و ئاوەدانی وە هەروەها لەو چیرۆکەدا زیوسی خوای خواکان کە باوکی کریتوس و کوڕی ئەپۆلۆ ئەکات کەسێک دروست ئەکات بەناوی (ئیریس)کە ئاگری بۆ موسەخەر ئەکات و لەئاگر دروستی ئەکات تا نەهێڵێت کە کریتوس بگەڕێتەوە بۆ شاری سپارتان و ڕێگری بکات وە ئاشکرایە کە کەسانێکی زۆر گەورە لەو چیرۆکە باس کراوە وەکو (گایە) و وەئاشکرایە ئەوچیرۆکە پڕە لەمار و پڕە لە کەسانی شێوە ناشرین کە گورزی ئاسنین و شمشێری گەورەیان پێیە کە دینە ڕێگەی و تا نەهێڵن بگەڕێتەوە بۆشاری سپارتان وە چیرۆکێکی زۆر دورو رێژی یونانیە کۆنەکان شەڕەکە بەردەوام ئەبێت تا کریتۆس بگەڕێتەوە بۆ شاری سپارتان و لەوێ ژیانی نەمری هەیە و وەکو خوایەک بێت لێرەدا ئەو بەراوردە بە ئایەت و حدیسەکان و وەسفەکانی محمد ئەکەین ئایا تاچەند نزیکن لێکەوە وەکو ئاشکرایە کە (ابلیس) ڕێگری لەخەڵک ئەکات کە بۆ دوبارە گەڕانەوەی بۆ بەهەشت بەهەمان شێوە (ئیریسی)ناو چیرۆکە ڕێگری خەڵک ئەکات بۆگەڕانەوەی بۆبەهەشت تەنانەت ناوەکانی هەردو چیرۆکەکە زۆریش لێک نزیکن وە پاشان لە چیرۆکەکە هاتوە کە مرۆڤایەتی ئادەم لەئاسمان بوە دواتر زۆر باڵا بەرز بوە بەهەمان شێوە کریتۆس لەئاسمان بوە زۆر گەورە بوە دواتر بچوک کرایەوە وە لەئاینی ئیسلامگوایە بەهەشت لەئاسمانە بەهەمان چیرۆک کە شاری سپارتان لەئاسمانە وە لەدینی ئیسلامدا خەڵکی خراپە کارن و دواتر محمد دێت ئەبێتە ڕەحمەت بۆ هەمو جیهان بەهەمان شێوە لەچیرۆکەدا خەڵکی ئەناڵێنن بەدەست ئیریس کەخوای ئاگرە و ئاگری بۆموسەخەر بوە پاشان دواتر کریتۆس دێت مرۆڤایەتی لەدەستی ئیریس ڕزگار ئەکات وە لەو چیرۆکەدا ئەوەی لەقسە زیوس دەرچێت بە ئاگرو هەندێک جار بە بەفر سزای ئەیات بەهمان شێوەی ئەو جەهەنمەی محمد باسی ئەکات وە ئاماژەم بەناوی گایە +دا کەزۆر گەورەیە پاشان محمد باسی ملائیکە ئەکات ئەڵێت زۆر گەورەیە پاشان لەو چیرۆکەدا چەندین خزمەتکاری گەورە گەورە خان و ماڵ و عەرشی زیوس هەڵئەگرن بەهەمان شێوە باسکردنی محمد کە هەر ملائیکەیەک لەنەرمای گوێچکەی تا سەرشانی حەفتا هەزار ساڵ ڕێگەیە بەڕۆشتنی سوارچاکێک  محمد ئەم چیرۆکانەی گێڕاوەتەوە کردویەتی بە اعجاز بۆئاینەکەی ئێیسا بیر بکەوە ئایا ئەگەر ئەوخواو جەهەنمەی کەهەیە و محمد ئیسلام باوەڕی پێئەکەن چ جیاوازی هەیە لەگەڵ ئە سپارتان و شەڕو ئاژاوەی نێوان خوایەکانی یونانیەکان لەگەڵ ڕێزی کۆدۆ چەمچەماڵی ئەگەر هەرکەسیش سەرچاوەی ویست لەسەر چیرۆکی سپارتان بەچاوان بۆی ئەنێرم و خزمەتی ئەکەم بەڵام زۆری سەرچاوەکان عەرەبی و ئینگلیزین

الثلاثاء، 20 أكتوبر 2015

ئایا لا اکراە فی دین و لکم دینکم ولی دین نەسخ بونە ؛ناسخ و مەنسوخ بەشی دوەم

ناسخ و مەنسوخ
بەشی دوەم
{ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ
لا اکراە فی دین
ئەو دوو ئایەتەی کە زۆرینەی موسڵمانان شانازی پیوە ئەکەن بەکاری ئەهێنن گوایە دینی ئیسلام دینی ئاشتیە گوایە محمد وتویەتی زۆر کردن لە دین و هەر کەسەو دینی خۆی بۆ خۆی لێرەدا وەڵامێکی جەرگ بڕیان ئەدەینەوە بۆ ئەوەی چیتر باسی ئەم دوو ئایەتە نەکەن و چیتر خەڵک هەڵنەخەڵەتێنن بەوەی ئاینی ئیسلام بڕوای بە ئازادی هەیە

سەرەتا دێین باسی ئایەتی لا اکراە فی دین ئەکەی ئەم ئایەتە هەندێک لە گێڕانەوەکان وای ئەگێڕنەوە کە هەندێک لەکەسانی بنی نضیر هەندێکیان لە منداڵەکانیان نە ئەگەڕان ببن بە ئیسلام بۆیە محمد بۆ ڕازانەوەی و بۆ ئەوەی خەڵک بڕوای پێبکات ئەم ئایەتەی نوسی واتە زۆر کردن لەدین نیە بەڵام کاتێک محمد دەسڵاتی گرتە ئەم ئایەتەی نسخ کردەوە بە ئایەتێکی سیفی وە و ئایەتێکی تر شۆێنی ئەو ئایەتەی گرتەوە و حوکمی لااکراە فی دین نەما ئەم ئایەتە لەشوێنی بەکار ئەهات
فَإِذَا انسَلَخَ الأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُواْ الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدتُّمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُواْ لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِن تَابُواْ وَأَقَامُواْ الصَّلاةَ وَآتَوُاْ الزَّكَاةَ فَخَلُّواْ سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ توبە 5
بێباوەڕان بکوژن ئەگەر توشتان بو

دێینە سەر ئایەتی

{ لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ

ئەم ئایەتەش نەسخ بوە و حوکم ناکات لەبری ئەمانە ئایەتی مەدینەیی(سیف)شوێنی ئەوانەیان گرتوەتەوە
وە؛ئایەتێکی تریش کە مووسڵمانان زۆر شانازی پیەوە ئەکەن  لە صورەتی جاڵجاڵۆکە ئایەتی چل و شەش ئەڵێت

ولا تجادلوا اهل الكتاب الا بالتي هي احسن  الا الذين ظلموا منهم وقولوا آمنا بالذي انزل إلينا وانزل إليكم} 46.

ی کتێبه ئاسمانیه‌کاندا مه‌گه‌ر به‌جوانترین شێوه نه‌بێت، جگه له‌وانه‌یان که سته‌میان کردووه پێشیان بڵێن: ئێمه باوه‌ڕمان هێناوه به‌وه‌ی بۆ ئێمه و ئێوه دابه‌زێنراوه‌، خوای ئێمه و خوای ئێوه ته‌نها یه‌کێکه‌، ئێمه فه‌رمانبه‌رداری ئه‌و زاته‌ین.
بەڵام ئەمەش هەرچەندە باسی ئەهلی کتاب(جولەکە و مەسیح )ئەکات کە بەباشترین شێوە گفتوگۆی لەگەڵ بکەن کە جگەلە ئەهلی کتاب ناگریتەوە بەڵام دواتر بۆ ئەهلی کتابیش نەسخ بۆیەوە بە ئایەتی سیفی کە داوا لە موسڵمانان ئەکات کە جیهادیان بکات و بیان کوژن هەتا باج بدەن و  نەسخ بو بە ئایەتی
سورة التوبة 29. : وقاتلوا الذين لا يؤمنون بالله ولا باليوم الأخر ولا يحرمون ما حرم الله ورسوله ولا يدينون دين الحق من الذين أوتوا الكتاب حتى يعطوا الجزية عن يد وهم صاغرون
کە ئەڵێت کوشتار بکەن لەگەڵ ئەوانەی باوەڕ بە خوا و ڕۆژی دوای و ئەوانەی خواو پیغەمبەری حەرامیان کردوە هەتا باج ئەدەن دەوڵەتی ئیسلامی
کەواتە ڵنیابە خوێنەری بەڕێز یەک ئایەت نیە باسی ئاشتی بکات ئەوەی کە باسی ئاشتی کراوە سەرجەمیُ ئەو ئایەتانە بو کە محمد لە مەککە بانگەوازی بۆ ئەکرد دواتر کاتێک محمد کۆچی بۆ مەدینە سەرجەمی ئەو ئایەتانەی بە ئایەتی مەدیننەی نسخ کردەوە سەرجەمی حوکمەکەی لە کار کەوتو ئایەتی قیتال و کوشتکار شوێنی ئایەتەکانی گرتەوە
لەگەڵ ڕێزی کۆدۆ چەمچەماڵی
سەرچاوەکان ناسخ منسوخ للنسابوری ص255

للنسابوری ص96بۆ97
ناسخ و مەنسوخ :ابن حزم
جلالین تەفسیری لکم دینکم ولی دین
سەرچاوە؛ تەفسیر قرطبی
سەرچاوە؛شوکانی
سەرچاوە؛ فیروز ابادی
سەرچاوە؛ السمرقندی
سەرچاوە؛بەغەوی
سەرچاوە؛ ابن عطیه
سەرچاو؛ ابن جوزی
سەرچاوە؛خازن
سەرچاوە؛ابو حیان
سەرچاوە؛النیسابوری
سەرچاوە؛ابن عادل
سەرچاوە؛الثعلبی
سەرچاوە؛ مقاتل بن سلیمان
سەرچاوە؛ حلبی
سەرچاوە؛ الغرناطی

ناسخ و مەنسوخ ...بەشی یەکەم

ناسخ و مەنسوخەکانی قورئان ژمارەی ئایەتە ناسخ بوەکان بە ئایەتە مەنسوخکراوە لەم بابەتەدا هەندێک ئایەتەکان کە نسخ بوە وە لەگەڵ مەنسوخەکەی و وە  لەگەڵ هەندێک زانیاری تر ئەخەمە ڕو زۆرینەی ئو ئایەتانەی کەباس لە ئاشتی و هیمنی و بانگەوازی ئاشتی ئەکەن کە موسڵمانان بەکاری ئەهێنن بۆ ئەوەی ئاینی ئیسلام ئاینی ئاشتیە سەرجەمی نەسخ بوە بەبەڵگەی خۆیان و سەرچاوە ئیسلامیەکان ئەیخەمە ڕو ئەوکات دیاری ئەیات کە ئایا ئاینی ئیسلام ئاینی ئاشتیە
1.... ان الذين آمنوا والذين هادوا والنصارى والصابئين ومن آمن بالله واليوم الآخر وعمل صالحا فلهم أجرهم  عند ربهم ولا خوف عليهم ولا هم يحزنون}
ی محمد (صلی الله علیه وسلم)، ئه‌وانه‌ش كه بوونه جووله‌كه ، گاوره‌كانیش ، )، ئه‌وانه هه‌ر ده‌سته‌یه‌كیان باوه‌ڕی دامه‌زراوی هێنا بێت به خواو ڕۆژی دوایی و كارو كرده‌وه‌ی چاكه‌ی ئه‌نجام دابێت، جا ئه‌وانه پاداشتیان لای په‌روه‌ردگاریانه‌، نه ترس و بیمیان ده‌بێت، نه غه‌م و په‌ژاره‌ش ڕوویان تێده‌كات.
سەرەتە محمد وتی ئەوانەی کەشوێنی دینی محمد کەوتون ئەوانەشی کە شۆێن موسی و عیسی و داود کەوتون ئەوانە بەڕاستی ئیمانداری ڕاستین و لەڕۆژی دوای هیچ ترس و دڵە ڕاوکێان نیە و دڵتەنگ نابن
ئەمە کاتێکبو کە محمد دەسەڵاتی نەبو ئەیویست سەرنجی مەسیح و جولەکەکان بەلای خۆی ڕابکێشێت لەگەڵ شوێن کەوتوانی داود بەڵام بێگومان محمد کاتێک دەسەڵاتی هەبوە نەیهێڵاوە ئاوها بەئاسانی ڕزگاریان ببێت ئەم ئایەتەی نەسخ کردوە بەم ئایەتە 4{ ومن يبتغ غير الإسلام دينا فلن يقبل منه وهو في الآخرة من الخاسرين } العمران 84
هەرکەسێک جگەلە ئیسلام دینێکی تری هەبێت ئەوە لێی قەبوڵ ناکرێت و لە دواڕۆژدا لەزەەر مەندان ئەبێت
2.... (ود كثير من اهل الكتاب لو يردونكم من بعد إيمانكم كفارا حسدا من عند أنفسهم من بعد ما تبين لهم الحق فاعفوا واصفحوا حتى يأتي الله بأمره ) البقرة 10
ئەمەش یەکێکە لە ئایەتانەی کەباس لە ڵیبوردەی و گیانی ئاشتیانە هەیە و و نیشانی ئەیات کاتێک کە ئەوان وتیان ببنە بێ باوەڕ ئەوە بانگتانیان کرد بۆبێباوەڕی ئیوە لێان خۆشبن و وازیان لێبێنن لێان خۆش بن بێگومان ئەم ئایەتەش مەککیە و کاتێک بوە کەمحمد دەسەڵاتی نەبوە ناچار بوە بەو شیوە بێت بابێین سەیرسی مەنسوخەکەی بکەین بزانم بە چ ئایەتێک نسخ بوە
وقاتلوا الذين لا يؤمنون بالله ولا باليوم الآخر ولا يحرمون ما حرم الله ورسوله  إلى قوله حتى يعطوا الجزية توب29
بیان کژن و جەنگیان لەگەڵ ئەوان بکەن کەباوەڕیان بەخواو ڕۆژی دوای نیە ئەوانەی محمد وخوا بەحەرامیان زانیوە ئەوان نایکەن شەڕو کوشتاریان لەگەڵ بکەن هەتا ناچاریان ئەکەن باج بدەن بێگومان ئوانیش لەترسی سەلامەتی گیانی خۆیان ناچر بون باج بدەن بە دەوڵەتی ئیسلام  بێگومان ئەم ئایەتەش کاتێک بو کە محمد کۆچی کردوە لە مەککەوە بۆ مەدینە
3.... لنا أعمالنا ولكم أعمالكم ) بقرة 139
ئەمەش یەکێکی ترە کە موسڵمانان بەکاری،ئەهێنن گوایە ئەڵێت ئێمە کارو کردوەی خۆمان ئێوەش کارو کردەوەی خۆتان بەڵام خۆێنەری بەڕێز دڵنیابە ئەم ئایەتەش نەسخ بوە بە ئایەتێکی دیکەی سیفی کە ئەمەش شوێنی ئەو ئایەتەی تری گرتۆتەوە
(فإذا انسلخ الأشهر الحرام اقتلوا المشركين حيث وجدتموهم ،
جگەلە مانگە حەرامەکان کە چەند مانگێگە ئەوە لەهەرکوێ توشی بێباوەڕان بون بیان کوژن کەواتە بە ئاشکرا دیارە کە سەرجەمی ئایەتەکان کە باس لە ئاشتی و هێمنی و قسەو گفتۆگۆ ئەکەن کە سەرجەمیان نەسخ بونە بە کۆمەڵە ئایەتێکی مەدینەی و سیفی

هیوام وایە بتوانم بەچەند بەشێک سەرجەمی ئایەتە نسخ کراوەکان و مەنسوخەکان باس بکەم و لەکۆتایدا دەرئەکەوێت ئایا دینی ئیسلام دینی ئاشتیە ئەوەی موسڵمانان باسی ئەکەن و شانازی بەدینەکەیان ئەکەن گوایە ئاینی ئاشتیە بزانم تاچند شارەزان لەبابەتی ناسخو مەنسوخ ئایا سەرجەمی ئەو ئایانە نەسخ نەبونە بەئایەتی سەیفی
لەگەڵ ڕێزی کۆدۆ چەمچەماڵی بۆسەر جەم خۆینەری ئەم بابەتە و چاوەڕوانی بەشەکانی تری بن

سەرچاوە ؛للنسابوری ص37،42

للنسابوری ؛ص44.45

سەرچاوە؛ ناسخ و مەنسوخ ابن حزم

الاثنين، 19 أكتوبر 2015

قسەکردنی مێرولە لە ئەفسانە کۆنەکان و بردنی بۆناو دین

ئەفسانەی قسە کردنی مێرولە لە داستانەکۆنەکان و کۆپی کردنی ئاینەکان ودواتر کۆپی کردنی محمد و کردنی بە معجزە بۆ دینەکەی محمد هەرچی بیستوە کردویەتی بەقسەی خواو کردویەتی بە ئایەتێک بەناوی اللەکەی قسەر کردوە سەرەتا بابچین چاوێک بە مێژوو و ئەفسانە کۆنەکان بخۆینینەوە بزانم ئایا محمدجگەلە ئەفسانە کۆنەکان باسی شتێکی گرنگی کردوە دینە سەر باسی قسەکردنی میرولە کە چەندەها ساڵ پیش محمدباس لەقسەکردنی مێرولە کراوە و گوایە مێرولە قسەی کردوە لەژپێش محمد سێ سەرچاوە ئاماژە بەقسەکردنی مێرولە ئەکەن کە خاڵ خاڵ باسیان ئەکەین

خاڵی یەکەم...لەئەفسانەی ئەسویب باس لەقسەکردنی میرولە ئەکات گوایە هەندێک میروولە گۆرانیان بۆ وەرزەکان وتوە وە خواردنیان بۆ وەرزی زستان هەڵگرتوە کەسێک لە میرولەکەی پرسیوە بۆ ئاوها  خۆتان مانو ئەکەن و خواردن ئەبەنەوە بۆماڵەوە مێرولەکەش وەڵامی داوەتەوە وتویەتی ئایا نازانی وەرزی زستان دێت و ئەو کات بەئاسانی ناتوانین بێینە  دەرەوە بۆیە خواردن حەشار ئەدەین تا لەکاتی زستان بیهینین و بیخۆین وە ئەم چیرۆکە ئەگەڕێتەوە بۆ هەزار ساڵ پێش لەدایک بونی محمد

خاڵی دوەم....لەهەرێمی تایشوی صین پیاوێک هەبو کە چەندەهاساڵ خزمەتی پەرستگایەکی ئەکرد و ڕۆژێک ژنێک دێت بۆلای ڕۆبێکی سپی لەبەر ئەبێت پیاوەکە دەری ئەکات لەپەرستگاکە و کاتێک ئەچیتەوە ژوەرەوە ئەبێنێت کە هەمان کەسی لیە پێی ئەڵێت ئایا یتم نەوت کە نەیەیتە ئەم شوینە ژنەکەش پێی دەڵێت من خوای ئەو پەرستگایەم کە تۆ خزمەتی ئەکەی و دادەنیشێت لەسەر بەردێک سندوقێک دەرئەهێنێت و دو مێرولەی تێدا ئەبێت بەپیاوەکە ئەڵێت ئەتنێرم لەگەڵ ئەو مێروولانە تا لەمنزیکانە کەنزێک هەیە بیهێنیت بۆ ئەم پەرستگایە ئەویش ئەڕوات لەگاڵیان کاتێک ئەگەنە شوێنێک مێرولەی یەکەم ئەڵێت با لەو ڕێگەی تر بڕۆین دیارە کە دوڕێگەیە کاتێک ئەگەنە نزیکی کەنزەکە مێرولەی دوەم ئەڵێت بابڕوین مێروولەی یەکەم بەپیاوەکە ئەڵێت شۆێنی کەنزەکە لێرە بێت پارێزراو ترە و بابیشارینەوە دەی شارنەوە و دەگەڕێنەوە بۆ لای ئافرەتەکە ئەویش ئەڵێت ویستم تاقیت بکەمەوە بۆم دەرکەوت کەسێکی دەست پاکی بۆیە ویستم بەو کەنزە تاقیت بکەمەوە

خاڵی سیهەم.....لە ئەفسانەی یەهودیەکاندا هاتوە کە سلێمان بەخۆی جیشەکەیەوە دێت مێرولەیەک ئەڵێت بڕۆنە ژورەوە ئێستا سلێمان خۆی جیشەکەی دێن کاتێک جیشەکەی سلێمان ئەوەستێت پرسیار لەمێرولەیەک ئەکات پێی ئەڵێت ئایا کەس لەمن بەهیزترە مێرولەکەش پێی دەڵێت بەڵێ من ئەوی ئەڵێت ئایا تۆ من ئەناسیت من سلێمانی کوڕی داودم میروولکەش ئەڵێت بەڵێ ئەتناسم
بەم شێوەیە سێ سەرچاوە پێش ئیسلام باسیان لەقسەکردنی مێروولە کردە محمدیش تەنیا ئەفسانە کۆنەکانی گێڕاوەتەوە و هیچی تر بۆیە زۆر جار نضرت بن حارث پێی ئەوت ئەوەی تو باسی ئەکەیت تەنیا گێڕانەوەی ئەفسانە کۆنەکانە و محمدیش خوی باسی ئەکات و بەناوی خواکەیەوە گوایە بە محمد ئەڵێت خەڵکی پێت ئەڵێن ئەوەی تۆ باسی ئەکەی تەنیا ئەفسانە کۆنەکانن
ئیستا بیربکەوە ئەگەر قسەکردنی مێرولە معجزە بێت ئەوە کەواتە ئەوان خاوەن معجزەن نەک محمد چونکە پێش محمد باس لەوە کراوە
لەگەڵ ڕیزی برای بچوکتان کۆدۆ چەمچەماڵی
ئەمەش سەرچاوەکان

https://www.questia.com/library/96778161/kwaidan-stories-and-studies-of-strange-things

http://www.bartleby.com/17/1/1001.html

الثلاثاء، 6 أكتوبر 2015

کەشتیە دروست بکات?کەواتە لافاوەکە هۆکار بوە بۆ لەناوچونی گیانداران ئەی ئەو گیاندارانەی کە ئاوین یانی سەرجەمیان مانەوە وە پاشان ئاژەڵان بۆ ئەبێت لەناو بچن بەهۆی هەڵەی مرۆڤەوە ئایا ئاژەڵان و غیر مرۆڤ ئەبێت باجی تاوانی مرۆڤ بدەن
وەپاشان هەندیک جۆری گیاندار هەیە تەنیا کە ئوستورالیا ئەژین یا هەندیک جۆری گیانداری تر تەنیا لە ئەمریکا ئەژین وە هەندیک جۆری تر تەنیا لە ئەمازۆن ئەژین پێم ناڵین چۆن نوح چو لەو جیگایانە بەرەڵای کردن? کەمیک بیر بکەوە ئایا ئەمانەقسەی خوان ? ئایا دروستکاری گەردون ئەم قسە هەلەق و مەلەقانە ئەکات
وە ئێستاڕونی ئەکەینەوە ئەم ئاینانە لە کوێان وەرگرتوەلە ئەفسانەی سۆمەریەکاندا هاتوە کە لە کۆتایدا سەرچاوەکان دا ئەنین
وە لە ئەفسانەی بابلیەکاندا هاتوە کە لەساڵی 1853چەندین لەوحەی قوڕی دۆزرانەوە کە توێژەرەوەکان ئەو لەوحانە ئەگەڕینەوە بۆ سەردەمی پاشا حاموڕابی لەناوچەی نیبور{نیفر}دۆزاوەتەوە وە لەو لەوحەیەدا ئاماژە بە مەلیکی (زیوسودا)دەکات کە پیاویکی زۆر لە خوا ترس و پیاو چاک بوە باس لەوە ئەکات گوایە کە لافاویکی حەوت ڕۆژی بەردەوام بوە
وە لە داستانی گلگامێش باس لەوە ئەکرێت گوایە خوا ئەمری کردوە کە کەشتیەک دروست بکرێت و لافاوێکی زۆر هاتوە دواتر کەشتیەکە،لەسەر چیای نیصیر(نزیز) وەستاوەتەوە
وە لە چیرۆکی بیروسوس هاتوە کە نیوەی یەکەمی سێ سەدە پیش لە دایک بونی عیسای مەسیح باس لەوە ئەکات کە مەلیکیک هەبوە بەناوی أنتيوخوس الأول کە خوای ئەوکات داوای لیکردوە کە بەناوی ڕدوک کە ئەو مەلیکە کەشتیەک دروست بکات و خۆی هاوسەری و هەریەک لە نیرو مێی ئەو گیاندارانە بگرێت کە بیبات لەگەڵ خۆی وە پاشتر ئەم چیرۆکە گیراوەتەوە هاتوە بۆ ناو ئاینی مەسیحی وەکو لە پەیدابون 6و7 لە چەند دەقیک باسی دەکات و دواتر محمدیش کۆپی کردوە کە لەچەند ئایەتیک باسی ئەکات
لەگەڵ ڕیزی براتان کۆدۆ چەمچەماڵی

الأحد، 4 أكتوبر 2015

مصالح مرسله
لەم بابەتە تیشک ئەکەینە سەر ئەو بابەتە و باسی ئەکەین دواتر دەرئەکەوێت قورئان وتەی کەسیک نیە کە دروستکەی گەردون بیت و شارەزا بیت بە داهاتوو
لیرەدا باس لەوە ئەکەین پیناسە ئەکەین
مصاڵح مڕسەلە: واتە شتیک کە کە قورئان و حدیسی محمد باسیان نەکردبیت دواتر بە پێی اجتهادی شارەزایانی بواری شەرعی ئیسلامی قسەی لەسەر ئەکەن و حرام یا حڵاڵ یا قسەی لەسەر ئەکەن و سەرچاوەکەی ئەگەڕیننەوە وبۆ وتەیەکی محمد وە ئەم بابەتە لە شوینیکەوە بۆ شوێنێکی دیکە جیاوازە موجتەهیدەکان بەپێی تیگەشتنی خۆی فتوایەک دەر ئەکات و لە کاتیکەوە بۆ کاتیکی تر ئەگۆڕیت وە لە شونیکەوە بۆ شۆینێکی دیکە ئەگۆڕیت وە ئەمەش مەسەلەیەکی فقهیە وە چەند جۆرێکی هەیە وە هەر جۆریک لەو جۆرانە چەند لقێکی لێئەبیتەوە بەهەرحاڵ ێیمە مەبەستمان جۆری نیە
لیرەدا پرسیاریک لە موصڵمانان ئەکەین ئایا نەتان وت خوا زانایە بە داهاتو ئەی بۆ ئەمە مەسەلە فقهەی دانا ? ئەگەر خوا زانایە بەداهاتو با باسی بکردایە یان حدیسیکی محمد لەسەری بهاتایە بۆچی خوانەی ئەزانی کە ڕۆژیک دێت کە ئەوشتەی کە ئەچیتە بابی مصاڵح مڕسەلە باسی بکردایە نەک کەسیک بیت و بەدڵی خۆی شەرحی بکات  ئایا بیر ناکەنەوە ئەگەر خوا نازانا بوایە بەداهاتو ئەم بابە نە ئەهاتە ناو شەریعەتی ئیسلام و بەیەک ئایەت باسی بکردایە بۆچی کاتیک شتیک تازە ئەدۆزریتەوە ئەچیتە ئەو بابە و ئیسلام باسی نکردوە
بۆ نمونە جگەرە کێشان با محمد یا خواکەی باسی بکردایە نەک بڵیت هەرشتیک زەزری هەبیت حرامە با ئایەتیک یا حدیسێک حرامی بکردایە کاتیک جگەرە  لە سەردەمی کۆڵۆمبۆس هینرا کاتیک چوە ئەمریکا بینیتی خەڵکی قامیش ئەکێشن دواتر پەرەی پیدرا بو بە جگەرەی ئیستا  با محمد بم ئایەتیک یا حدیسیک حرامی بکردایە ئەی ئەو ناڵیت خوا ئاشنایە بەداهاتو نەڵین وتویەتی هەر شتیک زەرەری هەبیت حرامەچونکە محموو بێ ئیش ترین کەس بوە حدیس لەسەر نەردەشیر(زەهری یاری کردن)هاتوە بۆ باسی ئەوەی کردوە کەچی باسی ئەوەی جڴەرەی نەکردوە
بەکوردی شتیک تازە دروست بکرێت یا لە حدیس ئایەت باس نەکرابیت ئەچیتە ئەم بابە فقهیەوە
پرسیارەکە ئەوەیە ئیوە وتان خوا عالم غیبە کەچی مصاڵح مرسەلە ئەوەیە قورئان و حدیس باسی نەکردوە لەسەردەمی محمد نەبوە کەواتە پێمان بڵین ئیتر کوا عالم غیبی خواکەتان
لەگەڵ ڕیزی بچوکتان کۆدۆ چەمچەماڵی هەر کەس ئازادە بەکاری بهینت بە مەرجێ بێگۆڕین بیت
لەگەڵ ڕیزدا
گیڕانەوەی حەدیسی محمد لە ئەبو هریرە(باوکی پشیلە) لەسەردەمی خیلافەتی عومەری کوڕی خەتاب هەندیک لەسەرچاوەکان باس لەوە دەکەن کە عومەر گیرانەوەی قسەی محمدی لە باوکی پشیلە قەدەغە کردوە گوایە باوکی پشیلەدوای وسڵمانبونی چوە لای محمد محمدیش پیی وتوە ئەی باوکی پشیلە ئایا ئەزانیت کە ئەوەی شایەتی بدات بە تاکی خواو نیردراوی من ئەچیتە بەهەشت  پاشان ئەڕوات ووەگاتە لای عومەر بۆ عومەری باس ئەکات گوایە محمد وای وتوە  عومەریش لیی ئەدا ئەڵیت بۆباسی ئەکەی ئەویش ئەڵیت محمد وای وتوە ئیتر باوکی پشیلە ئەگەڕیتەوە بولای محمد شکایەت دەکات ئەوی بە عومەر ئەڵیت بۆ لیت دا عومەریش ئەڵیت وای وتوە محمدیش ئەڵیت راست ئەکات لەوکاتەوە رقی عومەر زیا ئەکات بەرانبەری بۆیە لەسەردەمی  خیلافەتی خۆی گیرانەوەی لێ قەدەغە ئەکات    وەسەرچاوەیەکێ دیکە هەیە ئەڵیت گوایە دزی کروە نزیکی هەزار دیناری سەردەمی خۆی دزیوە کە سونە بڕوای پیی نیە شیعە کاری پیدەکات

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اَبُو كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اَبُو هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَنَا اَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ اَظْهُرِنَا فَاَبْطَاَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا اَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ اَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ اَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى اَتَيْتُ حَائِطًا لِلاَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ اَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ اَجِدْ فَاِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ - وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ - فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " اَبُو هُرَيْرَةَ " . فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ . قَالَ " مَا شَاْنُكَ " . قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ اَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَاَبْطَاْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا اَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ اَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَاَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلاَءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ " يَا اَبَا هُرَيْرَةَ " . وَاَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ " اذْهَبْ بِنَعْلَىَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ اَنْ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ " فَكَانَ اَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلاَنِ يَا اَبَا هُرَيْرَةَ . فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلاَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ اَنْ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ . فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَىَّ فَخَرَرْتُ لاِسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا اَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ اِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَاِذَا هُوَ عَلَى اَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا لَكَ يَا اَبَا هُرَيْرَةَ " . قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَاَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَىَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لاِسْتِي قَالَ ارْجِعْ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِاَبِي اَنْتَ وَاُمِّي اَبَعَثْتَ اَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ اَنْ لاَ اِلَهَ اِلاَّ اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ . قَالَ " نَعَمْ " . قَالَ فَلاَ تَفْعَلْ فَاِنِّي اَخْشَى اَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَخَلِّهِمْ " .

صحيح مسلم كتاب الايمان
..............................................
قال عمر بن الخطاب لأبي هريرة : ( لتتركن الحديث عن رسول الله أو لألحقنك بأرض دوس ) ( 8 ) وقال له أيضا : ( لتتركن الحديث عن رسول الله أو لألحقنك بأرض الفيح يعني أرض قومه ) ( 9 ) .

ضرب عمر أبا هريرة بالدرة وقال له : ( قد أكثرت من الرواية ، وأحر بك أن تكون كاذبا على رسول الله ) ( 13 ) .
قال أبو هريرة : ( ما كنا نستطيع أن نقول قال رسول الله حتى قبض عمر ) ( 14 ) وكان أبو هريرة يقول : ( لو كان عمر حيا لما سمح له برواية حديث رسول الله ولضربه بالدرة ) ( 15 ) .
قال أبو هريرة : ( لقد حدثتكم بأحاديث لو حدثت بها زمن عمر لضربني بالدرة ) ( 16 ) .
قال أبو سلمة : ( سألت أبا هريرة أكنت تحدث في زمن عمر هكذا ؟ قال أبو هريرة لو كنت أحدث في زمان عمر مثل ما أحدثكم لضربني بمحففته ) ( 17 ) .

أبو هريرة المعروف بموالاته للغالب حيث قال : ( حفظت من رسول الله وعائين ، أما أحدهما فبثثته ، وأما الآخر فلو بثثته قطع هذا البلعوم ) ( 26 ) .
ووضح أبو هريرة الصورة قليلا في ما بعد قائلا : ( إني لأحدث أحاديثا لو تكلمت بها زمن عمر لشج رأسي ) ( 27 ) .

( 9 ) أخبار المدينة المنورة لابن شيبة ج 3 ص 800 .

( 13 ) شرح النهج لابن أبي الحديد ج 4 ص 67 ، 68 .
( 14 ) البداية والنهاية لابن كثير ج 8 ص 107 .
( 15 ) تذكرة الحفاظ ج 1 ص 7 ، وجامع بيان العلم وفضله لابن عبد البر ج 2 ص 121 .
( 16 ) جامع بيان العلم لابن عبد البر ج 2 ص 121 .
( 17 ) تذكرة الحفاظ ج 1 ص 7 .
( 27 ) البداية والنهاية لابن كثير ج 8 ص 107 .
نوسینی:کۆدۆ چەمچەماڵی
پیشمەرگە لەڕوی شەرعی ئیسلام کافرە یان موسڵمانە
لەگەڵ ریزی براتان کۆدۆ چەمچەماڵی
سەرەتا پیوستە شەرحی بکەین بەپیی قورئان و سونەتی محمد و بەپیی تیگەشتنی اهلی علم(پیشینە)
لە یەکیک لە ئایەتەکان ئەڵیت

  وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْكَافِرُونَ[المائدة:44]،
ئەوەی حوکم بەقورئان نەکات ئەوانە کەسانیکی بێباوەڕن
وە ابن قیم لە شەرحی ئەم ئایەتە
وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ ۖ
ئەڵیت شەرحی تاغوت دەکات دەڵیت حاکمیک حوکم بەئەوە نەکات کە خوادایگرتوە
وە محمدی کوڕی عبدالوهاب لە ڕسالەکەی لە مجلدی چواردا شەرحی تاغوت دەکات ئەڵیت ئەوەی حوکم بەقورئان نەکات کافرە
سەرجەمی شارەزایانی بواری دین ئەڵین تاغوت  پینج جۆری سەرەکی هەیە یەکەم ئەوەیەکە داوای پەرستن بکات و بانگەشەی یەکیک لە سیفاتەکانی (الە،رب،اسماء صیفات)بکات وەسەرجەمی شارەزایانی بواری دین و پیشینە کۆکن لەسەر ئەوەی جۆریکی تری تاغوت حوکم نەکردنە بە قورئان واتە حکوم نەکردن بەقورئان یەکیکە لە جۆرەکانی تاغوت
شیخ ئیسلام ئیبن تیمیە لە مجموع فتاوی ئەڵیت هەریاسایەک لەگەڵ حوکمی قورئان نەبیت ئەوە تاغوتە ئەوکەسە واتەئەگەر یاساکانی ئیسلام سەروەر نەبن ئەوە تاغوتە
محمد کوڕی عبدالوهاب لە کتیبی{مجموعە التوحید}لە شەرحی تاغوت دیسانەوە ئەڵیت لەخاڵی دوەم شەرحی تاغوت حاکمیک حوکم بەقورئان نەکات ئەمەش فتوای ئەوە وەکو خۆی
الثاني: الحاكم الجائر المغيِّر لأحكام الله تعالى، والدليل قوله تعال
وە لە خاڵی سێیەمدا دیسان جەخت دەکاتەوە ئەڵیت لثالث: الذي يحكم بغير ما أنزل الله، والدليل قوله تعالى: {ومن لم يحكم بما أنزل الله فأولئك هم الكافرون} [المائدة: 44
وە دیسان لە شوینکی تری قورئاندا هاتوە ئەڵیت
ألم تر إلى الذين يزعمون أنهم آمنوا بما أنزل إليك وما أنزل من قبلك يريدون أن يتحاكموا إلى الطاغوت وقد أمِروا أن يكفروا به ويريد الشيطان أن يضلهم ضلالا بعيداً} [النساء: 60
ئایا نەتان بینی لەپیش خوتان قەومیک هەبوە وتیان ئیمانمان هینا بە ئەوەی اللەدایگرتوە بەڵام وەویستیان یاسکانی تاغوت حوکمیان بکات نە یاساکانی اللە
لیرەدا ڕا ئەوەستین ڕەنگە بڵین ئەمە چی پەیوەندی بە پیشمەرگە هەیە بەڵام پیشمەرگە بەپیی ئیسلام پاریزەری تاغوتە ناهیڵیت کە حوکمی خوا بگەڕیتەوە وەکو ئەو ئایاتەی سەرەوە پاریزگاری لە حوکمی تاغوت ئەکات بۆیە بەپیی ئیسلام هەر کەس پاریزگاری لە هەر شتیک بکات ئەوە لەگەڵ ئەوە و لە ڕۆژی دوای لەگەڵ ئەو حشر ئەکریت ڕەنگەئیستا بڵیت خۆ هەنیک لە زانایان پیان وایە کە کەسیک حوکم بەقورئان نەکات بەڵام بڕوای پیی بیت کوفریکی گەورەیە بەڵام لە دین دەرناچیت بۆیە بە پیسوستی ئەزانم ئەوەش ڕون بکەمەوە
پیشمەرگە هاوپەیمانیتی کوفری کردوە(غیر ئیسلام) بۆیە ئەمەش یەکیکە لە هەڵوەشینەرەوەکانی لا الە الا اللەو لە بازنەی ئیسلام دەرت ئەکات
وە لە شوینیکی تری قورئاندا هاتوە ئەڵیت
وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ ۗ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ (51)
هەر کەسیک پشت لە موسڵمانا بکات و لەگەڵ غیر ئیسلام(کوفر) هاوپەیمانی بکات ئەوە لە وانە واتە کوردستان و پیشمەرگە پشتیان لە ئیسلام و داعش هەڵکردوە باوەشیان بۆ  ئەمریکا و هاوپەیمانی کردۆتەوە  کەواتە بە پیسوستم زانی ئەم بابەتە باس بکەم تا موسڵمنان ئەوەندە شانازی بەوە نەکەن بڵین بیدین لە ماڵەوەن وئیسلام ئەتان پاریزیت و ئیوە ناویرن بچنە بەرەی جەنگ
وە گوێم لیبوە گوایە مەلاکان ئەڵین لە دڕندەی داعش کورد پەنای بۆ کوفر بردوە ناچار بوە
میش جوابیان ئەدەمەوە ئەڵیم کاتیک شەڕی جمل و صفین لە نیوان علی و معاویە ڕوی دا بۆچی ڕۆمەکان جوابیان بۆ معاویە نارد وتیان سوپای علی زۆر زیاترە لە سوپاکەی تۆ ئەگەر ئەتەویت هاوکاریت ئەکەین بەڵام معاویە سویندی بە خواکەی خۆی(اللە)خوارد ئەگەر شەڕ بکریت دژ بە یەک سەنگەریا ئەبیت لەگەڵ علی کەواتە ئەبو حکومەتی کوردی وای بکردایە بەڵام کوردستان وڵاتیکی کوفرە ئیمەی بیدن بە وڵاتی کوفر ڕازین ئەوە ئیوەی موسڵمانن بە کوردستا ڕازین و لە کاتیکدا داوای گیڕانەوەی خیلافەت ئەکەن ئەگەر هەر کەسیک ڕازی نیە و داوای حوکمی ئیسلام گیڕانەوەی خیلافەت ئەکات ئەوە موصلە و بابڕوات
لەگەڵ ڕیز و خوشویستی کۆدۆ چەمچەماڵی بۆ هەمو ئیشمەرگەیەک لەسەر سەرمانی دا ئەنین بەڵام ئەوەی وتم تەنیا شەرحی قورئانم کردوە ڕاستیەکم باس کردوە
ئەمەش سەرچاوەکەی
http://www.ahlalhdeeth.com/vb/showthread.php?t=173318